Zo kies je een legkorrel die past bij jouw kippen

Wie zoekt naar welk kippenvoer is goed of welke legkorrel moet ik voeren, krijgt online vooral korte antwoorden. Vaak wordt één merk genoemd, soms met de claim dat dit “het beste kippenvoer” is. Wat daarbij meestal ontbreekt, is uitleg. Uitleg over waarom een voer geschikt is, voor welk type kip, en wat je eigenlijk nodig hebt als kippen houder.

Daarom heb ik deze vergelijking gemaakt.

Niet om één winnaar aan te wijzen want die is er alleen als je specifiek naar iets zoekt en verschillende dingen laat mee tellen die per persoon verschillend zijn. Dit is om inzicht te geven in een goede algemene mooie basis met deze 4 merken.


Eerst het uitgangspunt: over welke kippen hebben we het?

In dit artikel ga ik uit van de kippen die de meeste mensen houden:

  • volwassen kippen, vanaf ongeveer 20 weken

  • breed soort aan rassen en gemengde toompjes

  • kippen die in de zomer vaker leggen

  • en in de winter, rui of hitte minder

Dus geen kippen die elke dag een ei móéten leggen, maar kippen die hun eigen ritme volgen. Dat maakt veel verschil voor wat je van een voer mag verwachten.


Waarom ik meerdere voeders heb bekeken, maar niet allemaal heb meegenomen

Voor deze vergelijking heb ik ongeveer tien verschillende legkorrels bekeken. Van verschillende merken, met verschillende inhoud. Wat al snel opvalt, is dat lang niet elk voer zich even goed laat vergelijken.

Bij sommige voeders ontbreken belangrijke gegevens, zoals aminozuren of mineralen. Bij andere is wel een analyse aanwezig, maar zijn toevoegingen niet inzichtelijk. En zonder die informatie kun je eigenlijk geen eerlijke vergelijking maken.

Daarom heb ik uiteindelijk vier legkorrels geselecteerd. Niet omdat dit per se de “beste” zijn, maar omdat de samenstelling duidelijk vermeld is, de belangrijkste waarden inzichtelijk zijn, de cijfers dicht bij elkaar liggen, en ze passen binnen wat een gemiddelde kip nodig heeft. 


Wat heeft een gemiddelde kip nodig?

Een kip heeft vooral behoefte aan balans. En dat is per kip ook weer anders. Voor extreme legrassen met hoge eierproductie is dat anders dan voor oudere sierrassen die veel minder leggen. Vandaar dat we een "gemiddelde" hebben genomen, zodat het voor iedereen met gemende leeftijden, of rassen passend is. Eigenlijk voor de gemiddelde "toom".

Als richtlijn kun je denken aan:

  • ruw eiwit rond de 15–17%

  • calcium ongeveer 3,3–3,8%

  • fosfor rond de 0,45–0,65%

  • voldoende lysine en methionine

  • een compleet vitamine- en mineralenprofiel

Dat betekent niet dat elk voer exact gelijk moet zijn. Het betekent wél dat een voer logisch moet passen bij kippen die niet continu maximaal presteren zoals legkippen moeten doen, maar gezond en stabiel door de seizoenen gaan. En ook waar eventueel hanen tussen de toom zitten. Zodat het goed past bij een gemengde behoefte en er een mooi gemiddelde zit.


Grit en calcium voor je kippen

Calcium is belangrijk. Voor botten, veren en eierschalen. Maar bij kippen wordt calcium vaak óf overschat, óf verkeerd begrepen.

Belangrijk om te weten is dat kippen calcium niet alleen uit de legkorrel halen, maar ook uit grit, mits dat altijd beschikbaar is. Grit helpt niet alleen bij de vertering, maar stelt de kip ook in staat om haar calciumopname deels zelf te reguleren.

Dat betekent dat een legkorrel met rond de 3,3 tot 3,5% calcium prima kan passen bij hobbykippen die niet elke dag een ei leggen. Meer calcium is niet automatisch beter, zeker niet als de leg wisselt. Houd wel altijd (schelpen) grit beschikbaar. Ze nemen wat ze nodig hebben. Hennen zie je vaak eind van de dag, wanneer het nodig is en er een ei in ontwikkeling is, het opnemen zodat ze er de volgende dag wat aan hebben.


 

De vier legkorrels in deze vergelijking

Op basis van zichtbare samenstellingen die het dichtsbij de bovengenoemde richtlijn van mij passen (brede rassenkeuze, verschillende leeftijden, geen extreme leg, en met aanbod van los grit) kwamen deze daaruit:

  • Versele Laga Gold 4

  • Garvo 731

  • Havens Scharrelkorrel

  • Welkoop kippenkorrel

Deze voeders verschillen in accenten, maar liggen inhoudelijk dicht bij elkaar. En dat is precies wat interessant is: het laat zien dat er meer dan één goede keuze kan zijn.


Wat valt op als je ze vergelijkt?

Als je de cijfers rustig naast elkaar legt, zie je iets wat vaak ontbreekt in online adviezen:

De verschillen zijn kleiner dan gedacht.

Alle vier de merken:

  • vallen binnen de eiwitbandbreedte

  • leveren voldoende calcium voor (hobby) kippen

  • bevatten passende hoeveelheden fosfor

  • en zijn geschikt voor volwassen kippen


De verschillen zitten vooral in:

De verschillen tussen legkorrels zitten vooral in de samenstelling en opbouw. In de keuze van grondstoffen, de mate van bewerking en in welke ondersteunende toevoegingen zijn gebruikt. Niet elk voer doet daarin hetzelfde, ook al liggen de basiswaarden dicht bij elkaar.

Dat maakt meerdere keuzes mogelijk, afhankelijk van wat je belangrijk vindt voor je kippen.


Dus… welk kippenvoer is goed?

Het eerlijke antwoord is: meerdere legkorrels zijn goed

Een goede legkorrel:

  • ondersteunt gezondheid, niet alleen productie

  • past bij wisselende leg

  • belast het lichaam niet onnodig

  • en vormt een stabiele basis, het hele jaar door

Door verder te kijken dan marketing verhaaltjes en naar de samenstelling te kijken, maak je bewustere keuzes voor je kippen.
Ik ga bewust niet dieper in op allerlei toevoegingen om de keuze niet nog lastiger te maken. Dit zijn de merken die ruim  voldoen aan de "standaard" gehouden hobby kip met wisselende leg.


Veelgestelde vragen over kippenvoer en legkorrel

Welk kippenvoer is goed?

Goed kippenvoer is een compleet voer: legkorrel of legmeel voor volwassen kippen. Daarmee krijgen ze dagelijks vitamines, mineralen, eiwitten en calcium binnen. 

Wat eten kippen het beste?

Als basis eten kippen het beste compleet kippenvoer (legkorrel of legmeel). Groente, kruiden en een klein beetje graan zijn extra’s, geen basis.

Vanaf wanneer geef je legkorrel?

Meestal vanaf ongeveer 20 weken, of zodra je hennen richting de leg ziet gaan. Zwaardere rassen kunnen iets later zijn.

Wat is beter: legkorrel of legmeel?

Voedingskundig zijn ze vergelijkbaar; het verschil is structuur. Legkorrel geeft vaak minder knoeien en minder selectief eten.

Hoeveel kippenvoer per dag?

Gemiddeld 100 tot 120 gram per volwassen kip per dag. In de winter eten ze vaak meer, in warm weer vaak minder.

Moeten kippen grit of schelpengrit hebben?

Ja, bied grit (en bij leggende hennen ook schelpengrit) los aan. Kippen nemen het naar behoefte op; het vervangt het basisvoer niet.

Is graan goed voor kippen?

Graan is prima als extraatje, maar niet als basis. Als kippen te veel graan krijgen, laten ze legkorrel sneller liggen en kan de voeding uit balans raken.

Moet ik extra vitamines geven als ik legkorrel voer?

Meestal niet, als je een compleet legvoer voert en ze dat goed eten. Alleen bij bijzondere situaties (stress, herstel, rui) kan aanvullen tijdelijk logisch zijn.